Με το Σταυρό στο χέρι δεν πας μπροστά. Πας Ψηλά!!

Τρίτη, 29 Μαΐου 2012

Κάρολου Ντιλ: «Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας»

Το αληθινό Βυζάντιο
Έργο-σταθμός του Κάρολου Ντιλ για την ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας
Απεικόνιση της κατάληψης της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους
Απεικόνιση της κατάληψης της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους
«Η σύχρονη Ελλάδα οφείλει πολύ περισσότερα στο χριστιανικό Βυζάντιο παρά στην Αθήνα του Περικλή και του Φειδία», έγραφε στις αρχές του 20ού αιώνα ο γάλλος ιστορικός και ακαδημαϊκός Κάρολος Ντιλ (1859-1944), ένας από τους διαπρεπέστερους βυζαντινολόγους της εποχής του, καθηγητής στα πανεπιστήμια του Νανσί, του Παρισιού και του Χάρβαρντ που, με βιβλία και τη διδασκαλία του, άνοιξε νέους δρόμους στη μελέτη του βυζαντινού πολιτισμού. Σ' αυτόν χρωστάμε την κλασική πλέον «Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας», έργο-αναφοράς πολύτιμο για την εθνική μας αυτογνωσία.
«Δεν πρέπει να φανταζόμαστε ότι στα χίλια χρόνια που επέζησε, μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το Βυζάντιο ακολούθησε μια συνεχή πορεία προς την καταστροφή. Τις κρίσεις στις οποίες παραλίγο να υποκύψει, ακολούθησαν πολλές φορές περίοδοι ασύγκριτης λάμψης», διευκρινίζει ο Ντιλ στις εισαγωγικές σελίδες της «Ιστορίας...» του. Κι ευθύς εξαρχής επισημαίνει τη σωτήρια για την Ευρώπη στρατιωτική αξία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, την άνθιση στους κόλπους της του «πιο εκλεπτυσμένου πολιτισμού του Μεσαίωνα» και την «παντοδύναμη» πνευματική επιρροή της τόσο στη Δύση όσο και στην σλαβική και ασιατική Ανατολή.

Πλούσια εικονογράφηση
Οπως παραδέχεται ο γάλλος ιστορικός, «Θα 'ταν παιδιάστικο ν' αποκρύψουμε τα ελαττώματα αυτού του κράτους. Γνώρισε πολύ συχνά επαναστάσεις των ανακτόρων και στρατιωτικές στάσεις. Αγάπησε με πάθος τα παιχνίδια του ιπποδρόμου και ακόμη περισσότερο τις θεολογικές έριδες. Παρά την κομψότητα του πολιτισμού του, τα ήθη του ήταν συχνά σκληρά και βάρβαρα, και παρήγαγε σε μεγάλη αφθονία μέτριους χαρακτήρες και κακές ψυχές. Αλλά ό,τι κι αν ήταν, αυτό το κράτος υπήρξε μεγάλο... Κι όσο μακρινή κι αν φαίνεται η ιστορία του, δεν είναι καθόλου μια ιστορία νεκρή που πρέπει να ξεχαστεί».

Ο πρώτος τόμος του έργου δίνει μια συνοπτική εικόνα της εξέλιξης του Βυζαντίου, από την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης το 330 έως την πτώση της το 1453. Πλούσια εικονογραφημένος με χάρτες, βυζαντινές εικόνες, νομίσματα και ψηφιδωτά -όπως και οι υπόλοιποι άλλωστε- είναι χωρισμένος σε οχτώ μεγάλα κεφάλαια που δίνουν το στίγμα της πολιτικής και των κρίσεων που αντιμετώπισαν από τον Κωνσταντίνο, τον Ιουστινιανό και τον Ηράκλειο, έως τους Ισαύρους, τους Κομνηνούς και τους Παλαιολόγους.
Στον δεύτερο τόμο, ο Ντιλ αναλύει σε βάθος τα αίτια του μεγαλείου αλλά και της παρακμής της αυτοκρατορίας στη μακρόχρονη πορεία της, εστιάζοντας στον χαρακτήρα της αυτοκρατορικής εξουσίας, στην οργάνωση και τα επιτεύγματα του στρατού, στην κοινωνική και πολιτική διαφθορά, στις συνέπειες του βυζαντινού ιμπεριαλισμού κ.ά. Η κίνηση των ιδεών και τα καλλιτεχνικά επιτεύγματα εξετάζονται και στον τρίτο τόμο, όπου αποτυπώνεται η θέση του Βυζαντίου στον Μεσαίωνα κι αναδεικνύονται τα προβλήματα της αυτοκρατορίας σε πολιτικό, θρησκευτικό, στρατιωτικό, οικονομικό και διοικητικό επίπεδο. Ενώ στους δύο τόμους που ακολουθούν, ο Κάρολος Ντιλ ανιχνεύει τους καρπούς των επαφών που αναπτύχθηκαν από τον 10ο αιώνα έως και τα μέσα του 15ου μεταξύ Ελλήνων και Λατίνων, δίνοντας μια σειρά από γλαφυρά πορτρέτα γυναικείων, κυρίως, βυζαντινών μορφών.
Στην πινακοθήκη που φιλοτεχνεί ο Ντιλ, θα συναντήσουμε γυναίκες έντιμες και λιγότερο έντιμες, ευλαβικές ή φιλόδοξες, γυναίκες ωραίες σαν κι αυτές που «έσερνε πίσω του ο βυζαντινός Δον Ζουάν Ανδρόνικος Κομνηνός», υπάρξεις μοιραίες όπως η «Μεγάλη αμαρτωλή» Θεοφανώ. Κι ακόμα, βυζαντινές πριγκίπισσες που έφυγαν από την πρωτεύουσα του Βοσπόρου για ν' ανεβούν σε δυτικούς θρόνους, αλλά και πριγκίπισσες της Γαλλίας, της Γερμανίας ή της Ιταλίας που «μεταφυτεύτηκαν» στην Ανατολή, βιώνοντας στο πετσί τους την «έλλειψη συνεννόησης που χώριζε πάντα αυτούς τους δύο εχθρικούς κόσμους, παρά τις προσπάθειές τους να πλησιάσουν και να καταλάβουν ο ένας τον άλλον», όπως σημειώνει ο γάλλος ιστορικός. *


 [...] Μου ζήτησαν, με υποχρεωτική επιμονή, να γράψω ένα βιβλίο -που έλειπε ακόμη στη χώρα μας-, ένα συνοπτικό εγχειρίδιο βυζαντινής ιστορίας. Δεν θεώρησα περιττό κάτι τέτοιο. Πρόσφατα επιχείρησα, σε ένα τόμο, να παρουσιάσω τον συνθετικό πίνακα του Βυζαντίου, να εξηγήσω τα βαθύτερα αίτια του μεγαλείου και της παρακμής του, να δείξω τις διακεκριμένες υπηρεσίες που πρόσφερε στον πολιτισμό. Αυτό το βιβλίο θα προσφέρει στον αναγνώστη μια αναλυτικότερη έκθεση της χιλιετούς ιστορίας της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Προσπάθησα να δείξω τις ιδέες που κυριάρχησαν στην εξέλιξη αυτής της ιστορίας, να παρουσιάσω τα βασικά γεγονότα, προτιμώντας αντί να περιοριστώ στη χρονολογική λεπτομέρεια, να τα συγκεντρώσω σε αρκετά μεγάλες περιόδους που θα αποδώσουν ίσως καλύτερα το νόημα και την εμβέλεια των γεγονότων. Οι πίνακες στο τέλος του Α΄τόμου θα επιτρέψουν εύκολα στον αναγνώστη να ταυτίσει χρονολογικά τα σημαντικότερα γεγονότα. Θεώρησα όμως ότι το έργο μου θα ήταν ακόμη πιο ωφέλιμο για όσους επιθυμούν να αποκτήσουν μια γενική γνώση αυτού του χαμένου κόσμου, αν σημείωνα στο βιβλίο, χωρίς να παραλείψω καμία απαραίτητη λεπτομέρεια, τις γενικές γραμμές, τα χαρακτηριστικά στοιχεία και τις κατευθυντήριες ιδέες της ιστορίας και του πολιτισμού του Βυζαντίου. [...]
(από τον πρόλογο του βιβλίου)

ΝΤΗΛ ΚΑΡΟΛΟΣ*  Ο Κάρολος Ντηλ (Charles Diehl, 1859-1944), διαπρεπής Γάλλος βυζαντινολόγος, γεννήθηκε στο Στρασβούργο της Αλσατίας. Σπούδασε στο Παρίσι στην École Normale Supérieure και στη συνέχεια έμεινε για δύο χρόνια στη Ρώμη, όπου ασχολήθηκε με τη ρωμαϊκή και βυζαντινή αρχαιολογία. Έγινε καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Νανσί και στη συνέχεια καθηγητής Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού και αργότερα εξελέγη μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Επισκέφτηκε πολλές χώρες στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την Αμερική, και δίδαξε δύο εξάμηνα στο Harvard. Ο Ντιλ καλλιέργησε όλους τους κλάδους της Βυζαντινολογίας και με τα βιβλία και τη διδασκαλία του άνοιξε νέους δρόμους στη μελέτη του βυζαντινού πολιτισμού. Τα κείμενά του ξεχωρίζουν κυρίως για την ακρίβεια και τη σαφήνειά τους, καθώς και για το ύφος τους. Τα πιο γνωστά έργα του είναι η Θεοδώρα, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου, η Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και η Βυζαντινή κοινωνία στην εποχή των Κομνηνών.

www.hamomilaki.gr

30 εκατομμύρια παιδιά, σε 35 χώρες με αναπτυγμένες οικονομίες, ζουν σε συνθήκες φτώχειας

Να τις χαίρονται 
τις αναπτυγμένες οικονομίες τους 
και τις ξοφλημένες κοινωνίες τους!!
.

13 εκατομμύρια παιδιά στην Ευρώπη
στερούνται βασικών αγαθών

Περίπου 13 εκατομμύρια παιδιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση (συμπεριλαμβανομένης της Νορβηγίας και Ισλανδίας) στερούνται βασικά αγαθά απαραίτητα για την ανάπτυξή τους. Ταυτόχρονα, 30 εκατομμύρια παιδιά – σε ένα σύνολο 35 χωρών με αναπτυγμένες οικονομίες - ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

περισσότερα εδώ

www.hamomilaki.gr

Αναπτύξτε την αδρή κίνηση του παιδιού σας παίζοντας!!

Τι είναι η αδρή κίνηση;
Αδρή κίνηση είναι ικανότητα του παιδιού να εκτελεί δραστηριότητες που απαιτούν την ενεργοποίηση μεγάλων μυών ή μυϊκών ομάδων, όπως στη βάδιση, στο τρέξιμο, κ.ά.

Motor skill


Η φυσιολογική αδρή κινητικότητα αποτελεί τη βάση για την οργάνωση και την εκτέλεση των πιο εκλεπτυσµένων κινήσεων (λεπτή κινητικότητα) που είναι απαραίτητες για τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής του ανθρώπου, όπως το ντύσιµο, η σίτιση, το γράψιµο κλπ. Τα παιδιά µε διαταραχές της αδρής κινητικής λειτουργίας επηρεάζουν την καθηµερινή τους ζωή στο σπίτι και στο σχολείο.
  • ικανότητα να πετάει – πιάνει μπάλα
  • ισορροπία
  • πηδηματάκια
Οι δεξιότητες αδρής κίνησης αναπτύσσονται σταδιακά από την ηλικία των 2 μηνών κιόλας όπου ένα βρέφος μπορεί να ρολλάρει αυτόνομα, να στηρίζει το κεφαλάκι του καθώς και να αρχίζει να στηρίζει το βάρος του στα χεράκια ανασηκώνοντας το κεφαλάκι του.
Μέσα από το παιχνίδι το παιδί αναπτύσσει σιγά σιγά τον αδρό συντονισμό και στην ηλικία των 6 ετών πλέον η αδρή κίνηση έχει ωριμάσει με αποτέλεσμα να μπορεί να εκτελεί σύνθετες στοχοκατευθυνόμενες κινήσεις που απαιτούν ακρίβεια και διαδοχή, όπως για παράδειγμα να κάνει κούνια, να σκαρφαλώνει, να πηδάει ψηλά, να πετά και να πιάνει μια μπαλίτσα, να στοχεύει κατάλληλα βάζοντας καλάθια, να κλωτσά κινούμενη μπάλα με επαρκή δύναμη και κατάλληλο στόχο κ. α.
Όλες οι παραπάνω είναι καθημερινές δραστηριότητες στο πρόγραμμα ενός παιδιού και χρειάζεται σε αυτές να συμμετέχει λειτουργικά για να έχει την απαραίτητη αυτοπεποίθηση να νιώθει χαρούμενο και σημαντικό μέλος στην ομάδα.
Για να το καταφέρει αυτό χρειάζεται οι δεξιότητες που αφορούν στην ισορροπία, στη μεταφορά βάρους, στην σταθερότητα σώματος να έχουν αναπτυχθεί στο ανάλογο επίπεδο με βάση την χρονολογική ηλικία του και όλες μαζί να οδηγούν σε μια συντονισμένη κίνηση του σώματος του στον χώρο.
Οι δεξιότητες αδρής κίνησης σχετίζονται άμεσα και με άλλες κινητικές δεξιότητες όπως η λεπτή κίνηση.
Ένα παιδί με δυσκολίες συντονισμού της αδρής κίνησης έχει αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσει σημαντικές δυσκολίες στο να διατηρεί μια λειτουργική καθιστή θέση κατά την διάρκεια γραφοκινητικών δραστηριοτήτων, να εκτελεί επιδέξιες λεπτές κινήσεις, να συντονίζει κατάλληλα μάτι – χέρι κ.α.

Έτσι λοιπόν

  Χορέψτε…

Ζητήστε από το παιδί να μιμηθεί μια μια στην αρχή και πιο συνδυαστικά μετά, όλες τις φιγούρες σας.
Βάλτε μουσική και διασκεδάστε το!
Οργανώστε μαζί μια χορογραφία τριών βημάτων και εμπλουτίστε την σιγά σιγά ….

  Παίξτε τα ζώα …

Πώς περπατά η αρκούδα , πώς τρώει η κοτούλα, πώς τρέχει το λιοντάρι, πώς έρπει το φιδάκι, πώς κολυμπά το δελφίνι, πώς πετά το πουλάκι, πώς ουρλιάζει ο λύκος την πανσέληνο, πώς πηδά το βατραχάκι από νούφαρο σε νούφαρο …….

  Κάντε παρεούλα τις δουλειές του σπιτιού …

Μπορεί να μην τις κάνει τόσο καλά όσο εσείς αλλά η προσπάθεια και η συμμετοχή είναι που μετρά. Δραστηριότητες που απαιτούν σπρώξιμο, τράβηγμα και έντονη δράση ξυπνούν τους μύες και τις αρθρώσεις. Έτσι λειτουργούν ενισχυτικά, ρυθμίζουν και οργανώνουν.
Ας καθαρίσει με την ηλεκτρική σκούπα το χαλί του δωματίου του ή ας το σφουγγαρίσει, ας καθαρίσει τα τζάμια στα χαμηλά μέρη τους ή ας μεταφέρει σιγά σιγά τα βιβλία και τα διακοσμητικά στοιχεία από τα ράφια της βιβλιοθήκης για να την καθαρίσετε. 
Ας φέρει τον κουβά με τα φρεσκοπλυμμένα ρούχα από το πλυντήριο στην βεράντα και ας δοκιμάσετε παρέα να τοποθετεί ένα ένα μανταλάκι στα ρουχαλάκια του.
Οι δουλειές δεν τελειώνουν !
Βρείτε την κατάλληλη , για την ηλικία του παιδιού σας και αφήστε το να συμμετέχει ενεργά!

Βιβλιογραφία
www.learningdisabilities.about.com

www.hamomilaki.gr

Εγκυκλο-παιδικά: Τρίτη 29 Μαϊου 1453:
«Η Πόλις εάλω», θρύλοι κα παραδόσεις

Οι περισσότεροι τοπικοί θρύλοι για την άλωση της Κωνσταντινούπολης μοιάζουν σε ένα σημείο: όλοι δείχνουν ότι ο χρόνος σταμάτησε με την κατάληψη της ιερής πόλης της Ορθοδοξίας από τους άπιστους Τούρκους και ότι η τάξη στον κόσμο θα επανέλθει με την ανακατάληψη της Βασιλεύουσας από τους Έλληνες.


Τρίτη 29 Μαϊου: Οι Τούρκοι αρχίζουν την επίθεση από την πύλη του Αγ. Ρωμανού όπου το τείχος ήταν σχεδόν κατεστραμμένο. Οι πρώτες επιθέσεις αποκρούσθηκαν μετά από μάχη σώμα με σώμα στις οποίες ήταν παρόντες ο Ιουστινιάνης και ο Κων/νος. Σ' αυτή τη μάχη τραυματίστηκε ο Ιουστινιάνης και κατέφυγε στο Γαλατά.

ΜΙΑ ΛΑΪΚΗ ΑΦΗΓΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΗ: 
"Η κακή τύχη ηθέλησε και ελαβώθη ο καπετάνιος Γιουστουνιάς ( Ιουστινιάνης) με μια σαϊττέα εις τα σαγόνια και έτρεχε το αίμα εισέ όλο του το κορμί, και εσκιάχθη να μην αποθάνη, και δεν εμίλησε λόγον να βάλη άλλον εις τον τόπον του, μόνε άφησε τον πόλεμον καί έφυγε κρυφά, δια να μην τζακιστούνε οι σύντροφοι του. Και εμπήκανε οι εχθροί μέσα. Οπού αν ήθελε αφήσει άλλον εις τον τόπον τον, δεν ηθέλανε εμπή, οι εχθροί και ήθελε κρατεί τον πόλεμον και δεν ήθελε χάσει την χωράν, τόσο ότι ακόμα αντιστέκανε οι Ρωμαίοι και πολεμούσανε ανδρείως- και εσκλήρυνε πολλά ο πόλεμος. Και ο βασιλεύς, ωσάν· έμαθε ότι ελαβώθη ο καπετάνιος και έφυγε, τότε επήγαινε με αναστεναγμόν να τον ευρή, και ερωτά πού 'να τον ευρή. Και οι πολεμιστάόες, οι σύντροφοι του, επολεμούσανε χωρίς καπετάνιο. αμή αρχίσανε και αυτοί και άφηναν τον πόλεμον και εφεύγανε. Τότε επηρανε οι Τούρκοι θάρρος πολύ και οι Ρωμαίοι εόειλιάσανε πολλά. Και ετούτα εγίνισαν όιατί έφυγε ο καπετάνιος, οπού έκαμνε χρεία να στέκη και να πολεμά έως να αποθάνη εις την τιμήν του, και ήθελε όιόει θάρρος και των συντρόφων του, όιατί όλη η δύναμη του Τούρκου ήτανε εις εκείνην την μερέα. Και οι ελεεινοί Ρωμαίοι αμή ελιγοστεύανε και δεν ημπορουσανε να αντισταθούνε εισέ τόσο πλήθος Τούρκων". (Βαρβερινός κώδικας)

Η αποχώρηση του Ιουστινιάνη προκάλεσε σύγχυση και οι Τούρκοι άρχισαν να εισβάλλουν στην Πόλη κατά μάζες. Ακολούθησε η τελική αντίσταση κατά την οποία ο Κων/νος έπεσε πολεμώντας ως απλός στρατιώτης. Κι o καίσαρ, όταν άκουσε πώς έγινε πια το θέλημα του Θεού, επήγε στη μεγάλη εκκλησία, έπεσε και προσκύνησε ζητώντας έλεος από το Θεό κι άφεση αμαρτιών. Aποχαιρέτισε τον Πατριάρχη, όλο τον υπόλοιπο κλήρο, τη ρήγισσα, προσκύνησε σ' όλα τα σημεία κι εβγήκε από το ναό, πίσω εβόησε όλος ο κλήρος κι όλοι όσοι βρέθηκαν τότε εκεί, γυναίκες και παιδιά αμέτρητα τον ξεπροβόδισαν με θρήνους κι αναστεναγμούς, τόσο που έλεγες ότι η μεγάλη εκκλησία εσάλεψε από τον τόπο της, κι εμένα μου φαίνεται ότι ή βουή τους θα έφτασε κείνη τη στιγμή ίσαμε τον ουρανό. Καθώς έβγήκε από την εκκλησία είπε ένα μονό: "Όποιος θέλει να θυσιαστεί για τους ιερούς ναούς και την ορθόδοξη πίστη μας, ας με ακολουθήσει" και καβαλίκεψε το φαρί του κι ετράβηξε για τη Χρυσή Πύλη - εκεί ενόμισε ότι θα βρει τον άπιστο. Τον ακολούθησαν ως τρεις χιλιάδες πολεμιστές. Μπροστά στην πύλη είδαν πάρα πολλούς Τούρκους πού καρτερούσαν να πιάσουν τον καίσαρα. Τους εσκότωσαν όλους αυτούς. 'Έτσι ο καίσαρ έφτασε ίσαμε την πύλη, μα από τους πολλούς σκοτωμένους δεν ημπορούσε να προχωρήσει άλλο και πάλι βρέθηκαν μπροστά του άλλοι Τούρκοι κι έπολέμησαν και μ' αυτούς ως το θάνατο. Εκεί έπεσε ο ευσεβής καίσαρ Κωνσταντίνος υπέρ των ιερών ναών και της ορθοδοξίας, μήνας Μάιος, την 29η μέρα, αφού εσκότωσε με το χέρι του, όπως έλεγαν όσοι έμειναν ζωντανοί, πάνω από 600 Τούρκους, κι έτσι αλήθεψε ο χρησμός: "Με Κωνσταντίνο έγινε και πάλι με Κωνσταντίνο θ' αποθάνει". Γιατί οι αμαρτίες έρχεται ή ώρα και κρίνονται από το θεό και, καθώς λέγεται, οι κακουργίες κι οι ανομίες καταλύουν τους θρόνους των ισχυρών.

29η Μαϊου, 2:30 το μεσημέρι: Η χιλιόχρονη βυζαντινή αυτοκρατορία είχε καταλυθεί. Καμιάς πολιτείας η πτώση δεν θρηνήθηκε τόσο πολύ όσο της Πόλης του Ελληνισμού, επειδή ως το 1453 είχε παραμείνει το αδούλωτο προπύργιο του Βυζαντινού κράτους. Η αντίσταση των πολιορκουμένων μπροστά στους πολυάριθμους άπιστους για την πατρίδα και τη θρησκεία, έμεινε χαραγμένη στον υπόδουλο Ελληνισμό και δημιούργησε την εθνική συνείδηση στους 4 αιώνες σκλαβιάς. .... Οι Έλληνες μόλις διέτρεξε η φήμη πως έπεσε η Πόλη, άλλοι άρχισαν

www.hamomilaki.gr

Δευτέρα, 28 Μαΐου 2012

Bertrand Russell: «Η αγάπη είναι σοφή, το μίσος είναι ανόητο» - Love Is Wise, Hatred Is Foolish

Ο βρετανός μαθηματικός και φιλόσοφος δίνει μια άχρονη και αιώνια απάντηση σε ένα δύσκολο ερώτημα

Love Is Wise, Hatred Is Foolish

Το απόσπασμα της συνέντευξης είναι από την εκπομπή Face to Face του BBC από το 1959. Όμως θα μπορούσε να είναι οποιασδήποτε εποχής, παρελθοντικής και μελλοντικής.
Η ιστορία του ανθρώπου είναι μια πάλη ενάντια στους περιορισμούς του, κι όμως οι ίδιοι περιορισμοί τον εμποδίζουν να εξελιχθεί: το μίσος, η ζήλια, η στενομυαλιά. Μεταξύ τους, ευτυχώς, εμφανίζονται και κάποιοι ψύχραιμοι, που «βρίσκονται επίσης στον υπόνομο, αλλά κοιτάζουν τα αστέρια», όπως ο Bertrand Russell.

Σε μια ερώτηση που θα άδειαζε το μυαλό οποιουδήποτε από εμάς, ή θα μας έπαιρνε όλη μας τη ζωή να απαντήσουμε, ο κύριος Russell απαντά χωρίς να σκεφτεί ούτε ένα δευτερόλεπτο, γιατί τα μαθηματικά, η φυσική και η φιλοσοφία του έχουν δώσει απαντήσεις. Ζήτω στην τυπογραφία, στο βίντεο και τώρα, στο ίντερνετ, που μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε μια χαραμάδα της αύρας των ανθρώπων που πάνε τη ζωή μπροστά.

Bertrand Russell: προς τους απογόνους μας
Δημοσιογράφος: Μια τελευταία ερώτηση: φανταστείτε, κύριε Russell, ότι το φιλμ που γυρίζουμε αυτή τη στιγμή θα είναι διαθέσιμο στους απόγονούς μας, σαν ένα απολίθωμα της Νεκρής Θάλασσας, χίλια χρόνια μετά. Τι πιστεύετε ότι αξίζει να μάθει αυτή η μελλοντική γενιά, για τη ζωή σας και όσα έχετε μάθει ως τώρα;

Θα ήθελα να πω δύο πράγματα, ένα πνευματικής φύσης και ένα ηθικής.
Το πνευματικό μέρος είναι το εξής: όταν ερευνάς οτιδήποτε, ή όταν ασχολείσαι με κάποιο φιλοσοφικό ερώτημα, αναρωτήσου μόνο ποια είναι τα δεδομένα και ποια είναι η αλήθεια στην οποία οδηγούν τα δεδομένα. Μην αφήνεις τον εαυτό σου να εκτραπεί από ό,τι θέλεις να πιστέψεις, ή απ' ό,τι θα είχε ευεργετικά κοινωνικά αποτελέσματα αν γινόταν πιστευτό. Δες μόνο, και αποκλειστικά, τα γεγονότα. Αυτό είναι το πνευματικό μέρος που θα ήθελα να πω.
Το θέμα ηθικής φύση που θα ήθελα να τους πω είναι πολύ απλό: θα έλεγα, η αγάπη είναι σοφή, το μίσος είναι ανόητο. Σ’ αυτό τον κόσμο, ο οποίος είναι όλο και περισσότερο διασυνδεδεμένος, πρέπει να μάθουμε να αποδεχόμαστε ο ένας τον άλλον, πρέπει να μάθουμε να ανεχόμαστε το γεγονός ότι μερικοί άνθρωποι λένε πράγματα που δε μας αρέσουν. Μόνο με αυτό τον τρόπο μπορούμε να ζήσουμε – κι αν σκοπεύουμε να ζήσουμε μαζί και να μην πεθάνουμε μαζί, πρέπει να διδαχθούμε ένα είδος συμπόνιας κι ένα είδος ανεκτικότητας, κάτι που είναι εντελώς απαραίτητο για τη συνέχεια της ανθρώπινης ζωής σ’ αυτόν τον πλανήτη.

www.hamomilaki.gr

Πανελλάδικές 2012 - Θέματα Αρχαίων
Αριστοτέλης: Η σχέση ηθικής αρετής και ηδονής-λύπης

Όταν κάνουμε ενάρετες πράξεις και εξαιτίας αυτών
αισθανόμαστε ευχαρίστηση, αυτό σημαίνει ότι
η αρετή αποτελεί μόνιμο στοιχείο του χαρακτήρα  μας


Από την άλλη, η λύπη που αισθανόμαστε,
όταν πράττουμε ενάρετα, αποδεικνύει ότι δεν έχουμε
κάνει κτήμα μας την αρετή, δεν είμαστε ενάρετοι,
αλλά ακόλαστοι.
Κείμενο:

Σημεῖον δὲ δεῖ ποιεῖσθαι τῶν ἕξεων τὴν ἐπιγινομένην ἡδονὴν ἢ λύπην τοῖς ἔργοις· ὁ μὲν γὰρ ἀπεχόμενος τῶν σωματικῶν ἡδονῶν καὶ αὐτῷ τούτῳ χαίρων σώφρων, ὁ δ’ ἀχθόμενος ἀκόλαστος, καί ὁ μὲν ὑπομένων τὰ δεινὰ καὶ χαίρων ἢ μὴ λυπούμενός γε ἀνδρεῖος, ὁ δὲ λυπούμενος δειλός. Περὶ ἡδονὰς γὰρ καὶ λύπας ἐστὶν ἡ ἠθικὴ ἀρετή· διὰ μὲν γὰρ τὴν ἡδονὴν τὰ φαῦλα πράττομεν, διὰ δὲ τὴν λύπην τῶν καλῶν ἀπεχόμεθα. Διὸ δεῖ ἦχθαί πως εὐθὺς ἐκ νέων, ὡς ὁ Πλάτων φησίν, ὥστε χαίρειν τε καὶ λυπεῖσθαι οἷς δεῖ· ἡ γὰρ ὀρθὴ παιδεία αὕτη ἐστίν.
Δεῖ δὲ μὴ μόνον οὕτως εἰπεῖν, ὅτι ἕξις, ἀλλὰ καὶ ποία τις. Ῥητέον οὖν ὅτι πᾶσα ἀρετή, οὗ ἂν ᾖ ἀρετή, αὐτό τε εὖ ἔχον ἀποτελεῖ καὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ εὖ ἀποδίδωσιν, οἷον ἡ τοῦ ὀφθαλμοῦ ἀρετὴ τόν τε ὀφθαλμὸν σπουδαῖον ποιεῖ καὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ· τῇ γὰρ τοῦ ὀφθαλμοῦ ἀρετῇ εὖ ὁρῶμεν. Ὁμοίως ἡ τοῦ ἵππου ἀρετὴ ἵππον τε σπουδαῖον ποιεῖ καὶ ἀγαθὸν δραμεῖν καὶ ἐνεγκεῖν τὸν ἐπιβάτην καὶ μεῖναι τοὺς πολεμίους. Εἰ δὴ τοῦτ’ ἐπὶ πάντων οὕτως ἔχει, καὶ ἡ τοῦ ἀνθρώπου ἀρετὴ εἴη ἂν ἡ ἕξις ἀφ’ ἧς ἀγαθὸς ἄνθρωπος γίνεται καὶ ἀφ’ ἧς εὖ τὸ ἑαυτοῦ ἔργον ἀποδώσει.
Πῶς δὲ τοῦτ’ ἔσται,... ὧδ’ ἔσται φανερόν, ἐὰν θεωρήσωμεν ποία τίς ἐστιν ἡ φύσις αὐτῆς.

Μετάφραση: (του εδαφίου που ζητήθηκε)
Και αυτά, επειδή η ηθική αρετή συνδέεται με τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα συναισθήματα. δηλαδή η ευχαρίστηση είναι εκείνη για την οποία κάνουμε τις τιποτένιες πράξεις, ενώ το δυσάρεστο συναίσθημα είναι εκείνο εξαιτίας του οποίου μένουμε μακριά από τα αισθητικώς ωραία πράγματα. Γι' αυτό πρέπει να έχουμε διαπαιδαγωγηθεί από την πιο μικρή ηλικία, όπως λέει ο Πλάτωνας, με τέτοιον τρόπο, ώστε να δοκιμάζουμε ευχάριστα και δυσάρεστα συναισθήματα με αυτά που πρέπει. Πραγματικά αυτή είναι η σωστή παιδεία. Πρέπει όμως όχι μόνο να μιλήσουμε έτσι, ότι είναι έξη, αλλά τι λογής έξη. Πρέπει λοιπόν να ειπωθεί ότι κάθε αρετή, όποιου πράγματος είναι αρετή, και το ίδιο το πράγμα το κάνει να φτάσει στην πιο καλή κατάστασή του και το βοηθά να εκτελέσει με τον σωστό τρόπο το έργο του, αυτό που είναι προορισμένο γι’ αυτό, όπως για παράδειγμα η αρετή του ματιού κάνει και το μάτι αξιόλογο και το έργο αυτού, γιατί με την αρετή του ματιού βλέπουμε καλά. Όμοια η αρετή του αλόγου κάνει το άλογο αξιόλογο και ικανό να καλπάζει και να μεταφέρει τον αναβάτη και να αντιμετωπίζει τους εχθρούς. Αν αυτό έτσι είναι σε όλα τα πράγματα, και η αρετή του ανθρώπου μπορεί να είναι η συνήθεια από την οποία ο άνθρωπος γίνεται ενάρετος και από την οποία θα εκτελέσει με σωστό τρόπο το έργο του.

Νοηματική:
Ποια είναι η σχέση ηθικής αρετής και ηδονής-λύπης και πώς την εξηγεί ο Αριστοτέλης στο κείμενο που σας δίνεται;

Ο Αριστοτέλης διατυπώνει τη θέση ότι τα ευχάριστα ή δυσάρεστα συναισθήματα που συνοδεύουν τις πράξεις μας αποτελούν το κριτήριο ότι έχουν διαμορφωθεί μέσα μας τα μόνιμα στοιχεία του χαρακτήρα μας. Όταν λοιπόν κάνουμε ενάρετες πράξεις και εξαιτίας αυτών αισθανόμαστε ευχαρίστηση, αυτό σημαίνει ότι η αρετή αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό μας. Γι αυτό η τέτοιου είδους ηδονή αποτελεί αγαθό για το οποίο δεν πρέπει να αδιαφορούμε. Άλλωστε αυτή είναι και η επιβράβευση για τις ηθικές πράξεις μας. Από την άλλη, η λύπη που αισθανόμαστε, όταν πράττουμε ενάρετα, αποδεικνύει ότι δεν έχουμε κάνει κτήμα μας την αρετή, δεν είμαστε ενάρετοι, αλλά ακόλαστοι. Για να αποδείξει τη θέση αυτή ο φιλόσοφος χρησιμοποιεί τα ακόλουθα παραδείγματα: 1ο παράδειγμα («ὁ μ ὲν γὰρ ἀπεχόμενος … ἀκόλαστος»): αν κάποιος κρατιέται μακριά από τις σωματικές ηδονές και αυτό του προκαλεί ευχάριστα συναισθήματα, τότε έχει αποκτήσει ένα μόνιμο στοιχείο του χαρακτήρα του και είναι σώφρων, ενώ αν σε κάποιον η αποχή αυτή προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα, τότε έχει διαμορφώσει ένα άλλο μόνιμο στοιχείο του χαρακτήρα του και είναι ακόλαστος. Επομένως, δεν αρκεί να απέχει κανείς από τις σωματικές ηδονές για να χαρακτηρίζεται σώφρων. Τον χαρακτηρισμό αυτόν τον δικαιούται μόνο εάν η αποχή αυτή του προκαλεί ευχάριστα συναισθήματα.

περισσότερα εδώ

www.hamomilaki.gr

© Το χαμομηλάκι | To hamomilaki